Rola składników odżywczych

Tłuszcze

Tłuszcze

Tłuszcze powinny dostarczać nie więcej niż 25-35% energii, z czego podaż kwasów tłuszczowych nasyco­nych w diecie nie powinna przekraczać 7% energii.

Nasycone kwasy tłuszczowe występują głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak smalec, słonina, masło, mięso, jaja i sery.

Nienasyco­ne kwasy tłuszczowe znajdują się głównie w pro­duktach pochodzenia roślinnego. Wśród tej grupy występują tzw. Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe (NNKT).

Niezbędne, ponieważ musimy pozyskiwać je z pożywienia, a organizm nie potrafi ich sam wytworzyć. Do grupy tych kwasów należą:

  • Kwas α-linolenowy (ALA) należący do rodziny kwa­sów omega-3. Jest on prekursorem pozostałych kwasów z tej rodziny: kwasu dokozaheksaenowego (DHA) i kwasu eikozapentaenowego (EPA).
  • Kwas linolowy (LA) należący do rodziny omega-6. Jest on prekursorem kwasu γ-linolenowego (GLA) i kwas arachidonowego (AA).

Tłuszcze są przede wszystkim źródłem energii, wcho­dzą w skład ważnych hormonów, są elemen­tem budulcowym błon komórkowych (fosfolipidy), a także są ważnym źródłem zapasowej energii.

Kwasy omega-3 wywierają korzystny wpływ na: rozwój i czynność układu nerwowego, rozwój funkcji poznawczych, prawidłowy rozwój fizyczny i psycho­ruchowy, działają korzystnie na poziom cholesterolu w surowicy, działają przeciwzapalnie oraz obniżają ciśnienie krwi. Zasadnicze znaczenie ma zapewnie­nie właściwej podaży kwasów omega-3 w czasie ciąży, laktacji, a także w wieku rozwojowym. Szczególnie istotne w tym okresie jest zaopatrzenie rozwijającego się płodu i dziecka w kwas dokozohek­saenowy (DHA), który w dużych ilościach odkłada się w rozwijającym się ośrodkowym układzie nerwo­wym.

Zbyt wysoka podaż tłuszczów, zwłaszcza nasyco­nych sprzyja powstawaniu otyłości i chorób układu krążenia. Adipocyty (komórki tłuszczowe) namnażają się do trzeciego roku życia, później jedynie się powiększają, dlatego tak ważne jest wyrabianie prawidłowych nawyków żywieniowych od wczesne­go dzieciństwa.

Niedobór niezbędnych nienasyco­nych kwasów tłuszczowych może skutkować nieprawidłowym rozwojem ośrodkowego układu nerwowego u dziecka, objawiającym się min. pogor­szeniem ostrości widzenia, gorszym rozwojem fizycz­nym i psychoruchowym dziecka oraz zwiększoną częstością infekcji. U dzieci starszych sprzyjać może powstawaniu zaburzeń lipidowych prowadzących do chorób sercowo-naczyniowych w wieku dorosłym. 

Dr n. med. Katarzyna Bąk-Drabik
Katedra i Klinika Pediatrii w Zabrzu
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Zbilansowana dieta Cień

Dziecku od urodzenia należy zapewnić prawidłowo zbilansowaną dietę, która zagwarantuje właściwy udział białek, tłuszczy, węglowodanów, minerałów i witamin.

Czytaj więcej
Witaminy Cień

Witaminy: Podaż witamin powinna być zgodna z ak­tualnymi zaleceniami ekspertów, dotyczy to głównie witaminy D i witaminy K.

Czytaj więcej
Witamina E Cień

Witamina E jest odpowiedzialna za zmniejszenie rozpadu krwinek czerwonych (erytrocytów) oraz osłanianie komórki wątrobowej przed stłuszczeniem.

Czytaj więcej