Prawidłowe żywienie dzieci

Zbilansowana dieta

Zbilansowana dieta

Dziecku od urodzenia należy zapewnić prawidłowo zbilansowaną dietę, która zagwarantuje właściwy udział białek, tłuszczy, węglowodanów, minerałów i witamin. W sytuacji gdy z różnych przyczyn codzien­na dieta nie pokrywa zapotrzebowania na podstawo­we składniki odżywcze, można rozważyć stosowanie suplementacji, ale zawsze po wcześniejszej konsulta­cji lekarskiej.

Zaleca się wyłączne karmienie piersią lub pokar­mem matki od urodzenia do co najmniej 4-6 mie­siąca życia. Jeżeli dziecko obciążone rodzinnie alergią nie może być karmione wyłącznie piersią, nie powin­no w pierwszym półroczu życia otrzymywać pokar­mów zawierających pełne białko mleka krowiego, tylko tzw. hydrolizaty białek mleka. Lekarz opiekujący się dzieckiem zdecyduje czy musi to być hydrolizat wysokiego stopnia czy wystarczy mieszanka typu HA.

Jeśli matka nie może karmić piersią i decyduje się na karmienie sztuczne to powinny to być mieszanki modyfikowane, ale w żadnym wypadku nie czyste mleko krowie lub kozie. Nie powinno się wprowadzać pokarmów stałych przed 4-6 miesiącem życia. Nie ma jednak wskazań aby w szczególny sposób opóźniać wprowadzanie poszczególnych pokarmów stałych, a zwłaszcza silnie alergizujących (pszenicy, owsa, żyta, ryby, jaja, mięsa, ziemniaków) nawet w rodzi­nach obciążonych alergią.

Warto dbać o dobrej jakości tłuszcze stosowane w diecie dziecka. Do niemowlęcej zupki najlepiej do­dać świeże masło, oliwę z oliwek (najlepiej extra vir­gin, czyli z pierwszego tłoczenia) lub olej rzepakowy bezerukowy, gdyż tłuszcze te zawierają najkorzyst­niejsze kwasy tłuszczowe. Kanapki maluchom do trzeciego roku życia smarować najlepiej masłem. W diecie dziecka nie powinny znajdować się marga­ryny twarde, gdyż są one źródłem izomerów trans, które wykazują działanie kancerogenne, powodują usztywnianie błon komórkowych i sprzyjają odkłada­niu się blaszek miażdżycowych.

Należy dbać o zapewnienie dziecku dobrej jakości białka zwierzęcego jak i roślinnego. U małych dzieci, jak i niemowląt, należy ograniczać podaż sacharozy (cukru trzcinowego lub buraczanego), a jej zawartość w diecie nie powinna przekraczać 10% ogólnej zawartości węglowodanów.

Należy dbać o odpowiednie spożycie wapnia i wita­miny D. Według zaleceń, dziecko (zależnie od wieku) powinno dziennie otrzymywać tyle wapnia, ile znajduje się w 3-4 szklankach mleka. Szklankę mleka można zastąpić np. jednym kubeczkiem jogurtu (150 g), jedną szklanką kefiru, jedną szklanką maślan­ki, dwoma małymi „trójkącikami” serka topionego, dwoma plasterkami żółtego sera. Witaminę D należy spożywać zgodnie z aktualnymi zaleceniami.

Należy dbać o odpowiednią podaż żelaza w diecie. Niemowlętom karmionym piersią zaleca się suple­mentację żelazem w dawce 1 mg/kg/dobę w postaci preparatu doustnego, rozpoczynając po ukończeniu 4 mż, aż do wprowadzenia do diety pokarmów bogatych z żelazo. Dzieci karmione mieszankami sztucznymi mają wystarczającą ilość żelaza. Dzieci w wieku 1-3 lat potrzebują ok. 7 mg żelaza/dobę. Najlepiej jeśli zapotrzebowanie to jest realizowane z diety (czerwone mięso, jarzyny bogate w żelazo, jaja). Można podawać także suplementy diety. Niemowlęta urodzone przedwcześnie powinny otrzymywać co najmniej 2 mg żelaza/kg/dobę do ukończenia 12 mż., jeśli są karmione piersią. Niemowlęta karmione mieszankami sztucznymi otrzymują odpowiednią dawkę żelaza.

Aby zapobiegać zaparciom należy ograniczyć: słodycze, białe pieczywo, napoje gazowane, soki produkowane z koncentratów dosładzanych, pokar­my wysokoprzetworzone: frytki, pizza, chipsy, orzesz­ki itp, a z pokarmów naturalnych - ryż. W to miejsce to należy zwiększyć spożycie wody mineralnej, warzyw, zwłaszcza strączkowych (groszek, fasola, bób), owoców, kasz pełnoziarnistych i ciemnego pieczywa.

Do diety dziecka należy wprowadzić ryby, zwłaszcza tłuste, morskie do których należą: łosoś, dorsz, hali­but, śledź, makrela, sola, tuńczyk, morszczuk. Spoży­wanie 1-2 porcji na tydzień zapewnia odpowiednią podaż kwasów omega-3. Rybę wprowadza się w już 6-7 miesiącu i można podać ją raz w tygodniu do zupki jarzynowej zamiast mięsa. Około pierwszego roku życia można dziecku podać rybę w postaci goto­wanej. Biorąc pod uwagę ryzyko zanieczyszczenia ryb morskich należy pod uwagę wziąć suplementację kwasami omega-3, co szczególnie istotne jest u ko­biet w ciąży i małych dzieci. Należy pamiętać aby suplementy zawierały kwasy tłuszczowe szeregu omega-3 (DHA), a nie ich prekursor ALA zawarty w olejach roślinnych. Zalecenia odnośnie suplemen­tacji są następujące:

  • Kobiety w ciąży i kobiety karmiące: powinny otrzymywać suplementację min. 200 mg DHA
    dziennie, a w przypadku małego spożycia ryb nawet 400-600 mg DHA.
  • Niemowlęta: nie zaleca się dodatkowej suplemen­tacji diety niemowląt karmionych piersią, niemow­lęta karmione mlekiem modyfikowanym zażywają DHA w mieszankach sztucznych.
  • Małe dzieci: zalecane spożycie DHA wynosi 150- 200 mg.

Dr n. med. Katarzyna Bąk-Drabik
Katedra i Klinika Pediatrii w Zabrzu
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Ibuvit D

Suplement diety 
Witamina D dla niemowląt
 
w kapsułkach twist-off.

Czytaj więcej
Białko Cień

Białko jest podstawowym materiałem budulcowym, szczególnie potrzebnym szybko rosnącemu organi­zmowi.

Czytaj więcej
Witaminy i ich znaczenie Cień

Prawidłowe żywienie dzieci i młodzieży ma podstawowe znaczenie dla ich zdrowia, wpływa na wszystko co dzieje się w organizmie, ma także istotne znacze nie dla samopoczucia naszych dzieci.

Czytaj więcej
Witamina D Cień

Prawidłowe żywienie dzieci i młodzieży ma podstawowe znaczenie dla ich zdrowia, wpływa na wszystko co dzieje się w organizmie, ma także istotne znacze nie dla samopoczucia naszych dzieci.

Czytaj więcej